|
Poniżej zamieszczamy aktualizację do artykułu „Mama i
dziecko w UK cz.1” który był poświęcony podstawowym zagadnieniom dotyczącym
przyjazdu z dzieckiem do Anglii, takim jak formalności, opieka zdrowotna oraz możliwości
uzyskania dofinansowania. Tym razem dodajemy kilka informacji o urlopie macierzyńskim,
znalezieniu szkoły oraz o tym jak rozpocząć staranie się o mieszkanie
komunalne.
FAQ, czyli najczęściej zadawane pytania cz.2
1. Komu przysługuje urlop macierzyński?
2. Co zrobić z dzieckiem po szkole?
3. Jak znaleźć najlepszą szkołę dla dziecka?
4. Jaki system obowiązuje w brytyjskich szkołach?
5. Jak się ubiegać o mieszkanie komunalne?
1. Komu przysługuje urlop macierzyński?
Przyszłe mamy zatrudnione na podstawie umowy o pracę mają prawo do
wykorzystania 26 tygodni płatnego urlopu macierzyńskiego i –
ewentualnie – kolejnych 26 tygodni bezpłatnego urlopu wychowawczego.
Mamy samozatrudnione – bez obaw – też macie możliwość uzyskania zasiłku
macierzyńskiego.
Zacznijmy od pracownic etatowych. Żeby zapracować sobie na prawo do Statutory Maternity Pay
(zasiłek macierzyński), trzeba do końca 15 tygodnia przed rozwiązaniem
przepracować dla tego samego pracodawcy przynajmniej 26 tygodni. Trzeba
też zarabiać co najmniej 82 funty tygodniowo. Jeśli spełniasz te
warunki, przez pierwsze sześć tygodni urlopu będziesz otrzymywać 90
procent swoich tygodniowych zarobków, a przez pozostałe 20 tygodni 106
funtów tygodniowo lub 90 procent swoich tygodniowych zarobków, jeśli
wynoszą one mniej niż 106 funtów na tydzień. O tym, kiedy rozpoczniesz
urlop macierzyński, możesz zdecydować sama. Najwcześniej możesz zacząć
na 11 dni przed datą porodu, najpóźniej – dzień przed. Jak się ubiegać
o Statutory Maternity Pay? Wystarczy, że na 28 dni przed planowaną datą
rozpoczęcia urlopu poinformujesz o tym pracodawcę. Musisz również
dostarczyć mu potwierdzenie daty porodu. Na 20 tygodni przed
rozwiązaniem uzyskasz je od swojej położnej lub lekarza prowadzącego
(formularz MATB1). Jeśli masz więcej niż jedną pracę, możesz być
uprawniona do zasiłku macierzyńskiego od każdego pracodawcy. Przyszłe
mamy w listach do redakcji często pytają, czy okres urlopu
macierzyńskiego mogą spędzić w Polsce. Nic nie stoi na przeszkodzie –
wciąż będą otrzymywać należne im pieniądze. Jeśli okaże się, że nie
kwalifikujesz się do otrzymywania SMP, sprawdź, czy możesz otrzymywać Maternity Allowance.
Maternity Allowance to zasiłek macierzyński dla kobiet, które zmieniły
pracę w czasie ciąży, są samozatrudnione lub bezrobotne albo zarabiają
za mało, żeby kwalifikować się do otrzymywania SMP. Żeby zyskać do
niego prawo, trzeba przepracować co najmniej 26 tygodni w ciągu 66
tygodni poprzedzających datę porodu i przez 13 tygodni zarabiać więcej
niż 30 funtów tygodniowo. MA wynosi 106 funtów tygodniowo lub 90
procent zarobków, jeśli te były niższe. Jak się ubiegać o MA? Po 26
tygodniu ciąży wypełnij formularz MA1 (znajdziesz go na naszej stronie:
www.goniec.com) i wyślij go razem z MATB1 do swojego Jobcentre Plus. MA
możesz otrzymywać podobnie jak SMP przez 26 tygodni. Różnica jest taka,
że jeśli chcesz, możesz rozpocząć urlop dopiero pierwszego dnia po
porodzie.
Przyszłe mamy o niskich zarobkach mogą też być uprawnione do
jednorazowego zasiłku w wysokości 500 funtów po urodzeniu dziecka. O Sure Start Maternity Grand (na formularzu SF100 Sure Grand, który znajdziecie w naszym dziale z plikami tutaj) mogą ubiegać się kobiety pobierające Income Support, Income based
Jobseeker's Allowance, Pension Credit oraz w niektórych przypadkach
Child Tax Credit lub Working Tax Credit. Podanie w Jobcentre należy
złożyć nie wcześniej niż po ukończeniu 29 tygodnia ciąży i nie później
niż przed ukończeniem przez dziecko trzeciego miesiąca życia.
2. Co zrobić z dzieckiem po szkole?
Odprowadzaniem i odbieraniem dzieci ze szkoły oraz opieką nad nimi w
czasie, gdy rodzice pracują zajmuje się cała sieć placówek skupionych
pod wspólną nazwą „Out of school care”. Z takich miejsc można korzystać
też podczas szkolnych przerw wakacyjnych i świątecznych – przecież nie
zawsze uda się zgrać z nimi urlop, mało kto też ma tak dużo wolnych dni
do wykorzystania. Coraz popularniejsze stają się też weekendowe zajęcia
dla dzieci, które pozwalają rodzicom spokojnie zrobić zakupy, chwilę
się zrelaksować lub... pójść do pracy tym rodzicom, którzy muszą
pracować nie tylko w dni robocze. Placówki „Out of school care” są
otwarte w takie dni i w takich godzinach, które najbardziej odpowiadają
pracującym mamom i tatom. Wśród nich znajdziesz:
Breakfast clubs (kluby śniadaniowe)
Kluby śniadaniowe są otwarte przed rozpoczęciem zajęć w szkole, zwykle
przez ok. dwie godziny. Zazwyczaj dzieci dostają śniadanie. Najczęściej
kluby śniadaniowe działają przy szkołach. Są prowadzone przez komitety
społeczne lub przez osoby prywatne. Zapytaj w szkole, do której
posyłasz dziecko, gdzie działa najbliższy klub śniadaniowy.
After school clubs (kluby „po szkole”)Otwarte popołudniami, zwykle od 15.30 do 18.00. Zazwyczaj przyjmują
tylko dzieci, które uczęszczają do szkoły, przy której działa klub,
jednak zdarzają się kluby, które przyjmują dzieci z innych szkół i po
zajęciach szkolnych odbierają je minibusem. Podstawą aktywności w
klubie są zabawy edukacyjne i sportowe.
Holiday playschemes (grupy wakacyjne)
Działają podczas wakacji i przerw w zajęciach szkolnych, często przy
szkołach lub w budynkach należących do lokalnych instytucji. Czasami
grupy wakacyjne organizują też centra prowadzące na co dzień tzw.
„playgrupy” lub centra edukacyjno-rozrywkowe. Te ostatnie mają tę
zaletę, że nie trzeba wcześniej rezerwować w nich miejsca dla dziecka.
Kluby i grupy działające w schemacie „Out of school care” powinny być
zarejestrowane i kontrolowane przez Ofsted, z wyjątkiem tych klubów
śniadaniowych, które są otwarte krócej niż dwie godziny dziennie.
Placówki oferujące opiekę nad dziećmi przed i po szkole w twoim rejonie znajdziesz na stronie:
www.childcarelink.gov.uk
3. Jak znaleźć najlepszą szkołę dla dziecka?
Szkoły państwowe w Wielkiej Brytanii obowiązuje rejonizacja, dlatego
twój wybór może być ograniczony. Szukanie szkoły najlepiej zacznij od
wizyty w departamencie edukacji twojego County Council i uzyskania
informacji, w rejonie których szkół mieszkacie. Jeśli żadna z nich nie
wyda ci się odpowiednia, może warto rozważyć przeprowadzkę, póki jest
na to czas? Czasem wystarczy przenieść się dwie ulice dalej, by znaleźć
się w rejonie o niebo lepszej szkoły. To odległość od szkoły
najczęściej decyduje o przyjęciu do niej dziecka. Bardzo rzadko szkoły
przyjmują dzieci spoza rejonu. Najlepsze szkoły są zwykle
najpopularniejsze, może więc być problem z uzyskaniem w nich miejsca.
Przed złożeniem podania warto dokładnie sprawdzić warunki, które szkoła
bierze pod uwagę przy przyznawaniu miejsc. Niektóre szkoły dają
pierwszeństwo dzieciom, które mają rodzeństwo w tej samej szkole, inne
preferują dzieci mieszkające najbliżej szkoły. Szkoły religijne dają
pierwszeństwo dzieciom rodziców aktywnie praktykujących wiarę.
Jak sprawdzić, czy wybrana szkoła prezentuje przyzwoity poziom?
Najlepiej zacząć od rozmowy z innymi rodzicami mieszkającymi w rejonie.
Możesz przeczytać raporty Ofsted (Office for Standards in Education -
Biuro Standardów w Edukacji - rządowy departament, zajmujący się
inspekcjami szkół) i rankingi BBC.
Znajdziesz je na internetowych stronach:
www.ofsted.gov.uk
www.news.bbc.co.uk/1/hi/education
www.ofsted.gov.uk
Department
for Education and Skills (Ministerstwo Edukacji i Umiejętności)
publikuje też tabele osiągnięć szkół, na których podstawie można
porównać poziom szkół. Wybierając szkołę warto pamiętać, że tabele i
wyniki to nie wszystko. Atmosfera panująca w szkole jest równie ważna.
Dlatego przed podjęciem decyzji koniecznie odwiedź – najlepiej razem z
dzieckiem – kilka okolicznych placówek. Większość szkół organizuje raz
w tygodniu "dzień otwarty". Można obejrzeć budynek, poznać kierownika
szkoły, zobaczyć jak zachowują się dzieci. Pamiętaj, że pierwsze
wrażenie jest bardzo ważne.
Żeby ubiegać się o miejsce w szkole podstawowej należy wypełnić
formularz publikowany przez miejscową Local Education Authority (LEA).
Na formularzu wpisuje się trzy wybrane szkoły, zaznaczając preferowaną
kolejność. Pamiętaj, żeby wcześniej sprawdzić, jaki jest termin
składania podań – spóźnione aplikacje mogą nie zostać wzięte pod uwagę.
Ulotki informujące o terminach i warunkach, z dołączonym formularzem
dostaniesz w lokalnej bibliotece.
Jeśli twoje dziecko nie mówi po angielsku, nie przejmuj się. Na
formularzu zaznacz, że dziecko ma specjalne potrzeby edukacyjne
(special educational needs). Będzie chodziło na dodatkowe lekcje języka
do czasu, aż wyrówna poziom – najczęściej jeden semestr wystarcza.
4. Jaki system obowiązuje w brytyjskich szkołach?
Prawo
obowiązujące w Wielkiej Brytanii obliguje rodziców wszystkich dzieci w
wieku od 5 do 16 lat do zapewnienia im full time education, czyli
pełnej edukacji. Edukacja dzieli się na trzy etapy: primary education
zwaną też elementary education – odpowiednik polskiej szkoły
podstawowej, secondary education, czyli szkołę średnią i tertiary
education – szkolnictwo wyższe. Zostawmy studentów samych sobie i
zajmijmy się młodszymi dziećmi.
Do szkoły podstawowej dzieci na
Wyspach idą zwykle po piątych urodzinach – we wrześniu lub w styczniu,
zależnie od tego, w której połowie roku się urodziły. Kończą ją w wieku
11 lat, przechodząc do szkoły średniej. W niektórych rejonach kraju
można spotkać jeszcze middle school – etap przejściowy między
podstawówką i szkołą średnią, która przyjmuje dzieci w wieku od 9 do 13
lat. W szkole podstawowej dzieci – tak jak w Polsce – są przydzielone
do jednej klasy. Co roku zmienia się nauczyciel odpowiedzialny za
nauczanie i opiekę nad klasą. Obowiązujący od 1992 roku Krajowy Program
Nauczania określa cztery poziomy nauczania (key stages):
Szkoła podstawowa:
Key stage 1 - do 7 lat (rok 1 i 2)
Key stage 2 - od 7 do 11 lat (rok 3, 4, 5 i 6)
Szkoła średnia:
Key stage 3 - od 11 do 14 lat (rok 7, 8 i 9)
Key stage 4 - od 14 do 16 lat (rok 10 i 11)
Przedmioty
wykładane w szkole podstawowej to: język angielski (English),
matematyka (Mathematics), przyroda (Science), technika (Design and
Technology), informatyka (Information and communication technology),
historia (History), geografia (Geography), plastyka (Art and Design),
muzyka (Music) oraz wychowanie fizyczne (Physical Education). Zwykle
uzupełniają je dodatkowe zajęcia z religii, higieny czy wiedzy o
społeczeństwie. Dzieci nie dostają ocen za pojedyncze prace, są
oceniane opisowo. O wynikach dziecka można dowiedzieć się na
spotkaniach dla rodziców. Pod koniec każdego key stage – w połowie maja
– odbywają się testy, dzięki którym można określić na jakim poziomie, w
porównaniu z rówieśnikami, znajduje się dziecko oraz jakie wyniki
nauczania osiąga szkoła.
W Wielkiej
Brytanii większość stanowią szkoły państwowe (State Schools), do
których uczęszcza 90 procent dzieci. Szkoły te są bezpłatne i otwarte
dla dzieci każdej rasy, wyznania i religii. Wśród szkół państwowych
wyróżniamy:
- Community schools - utrzymywane przez lokalne władze oświatowe (Local Education Authority - LEA);
- Foundation schools - utrzymywane przez różne fundacje, które same określają warunki przyjęcia;
- Voluntary aided/controlled schools - społecznie wspierane/zarządzane
szkoły zwykle o religijnym charakterze. Szkoły wspierane społecznie
ustalają swoje własne kryteria przyjęć do szkoły, natomiast szkoły
zarządzane społecznie są kierowane przez LEA i to ona jest
odpowiedzialna za przyjęcia;
- Specialist schools - szkoły specjalistyczne, np. sportowe, muzyczne, plastyczne, językowe;
- Independent schools - szkoły prywatne, płatne. Opłaty za dzienną
szkołę prywatną dla 12-latka kształtują się w granicach od 1750 do 4500
funtów za trymestr (trzy trymestry w ciągu roku). Opłaty za szkoły z
internatem są zwykle dwa razy wyższe.
5. Jak się ubiegać o mieszkanie komunalne?
-
Osoby przyjeżdżające do Wielkiej Brytanii z krajów Unii Europejskiej
mogą ubiegać się o mieszkanie komunalne (council flat). Każdy council
sam ustala warunki ich przyznawania. Niektóre z nich wymagają od osób
aplikujących o mieszkanie komunalne, żeby udokumentowały, że mieszkają
co najmniej dwa lata na terenie councilu. Inne councile nie przyjmują
aplikacji od osób, które nie skończyły 25 lat. O warunki obowiązujące w
twoim councilu musisz zapytać w odpowiednim urzędzie. Władze councilu
decydują o kolejności przyznawania mieszkań komunalnych, biorąc pod
uwagę zwykle takie aspekty jak:
- przepełnienie w obecnym miejscu zamieszkania,
- słabe zdrowie, na którego pogorszenie wpływają złe warunki mieszkaniowe,
- konieczność dzielenia pomieszczeń z wieloma innymi mieszkańcami,
- kiepskie warunki sanitarne,
- nieprzystosowanie obecnego mieszkania do potrzeb osoby niepełnosprawnej,
- rozdzielenie rodziny ze względu na złe warunki mieszkaniowe.
Szanse
na szybkie otrzymanie mieszkania komunalnego rosną w miarę oddalania
się od Londynu. Uwaga! Za mieszkanie komunalne też trzeba płacić czynsz
– niejednokrotnie niewiele niższy niż opłata za wynajmowane lokum.
Mieszkanie komunalne jest puste - nie ma w nim mebli i podstawowych
sprzętów codziennego użytku, często trzeba je najpierw wyremontować.
Dofinansowanie do czynszu można uzyskać aplikując o Housing Benefit. W
bardzo trudnej sytuacji mieszkaniowej można zwrócić się o pomoc do
Housing Advice Centre, które pomaga bezdomnym. Więcej informacji
znajdziesz na stronie:
www.homelesslondon.org
lub na stronie swojego councilu, których listę znajdziesz w witrynie:
www.oultwood.com/localgov/uk
|
ale mi szczeka opadla, ze moge urlop macierzynski spedzic w Polsce, myslalam, ze jak urodze(luty)to juz tu bede uwieziona na kilka dobrych mioesiecy, a tu sie okazuje ze nie, oczywiscie jak uda sie szybko zalatwic passzporcik...dziekuje
